Rode Lijn betogers op de terugreis op Den Haag Centraal. Foto: Smiley Toerist, CC BY-SA 4.0.

Tienduizenden mensen trokken een Rode Lijn in Den Haag. Daarover gaat de Nijman & Charante podcast van deze week, maar als extraatje krijgt u een close read op het NOS-journaal dat daar verslag van deed. Je zou kunnen stellen dat de NOS verslag deed van de gevolgen van de eigen berichtgeving – zoals uit deze close read duidelijk zal worden – al mogen we de rol van media als NRC, Trouw en Volkskrant natuurlijk niet uitvlakken.

Overigens, een stukje context bij de Rode Lijn-demonstratie. Die was gericht tegen de regering Schoof omdat die te weinig druk op Israël zou zetten. Wat nogal vreemd is, want Minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp loopt voorop met Israëlkritiek. Hij beloofde als eerste Europese minister om Israëlische bewindslieden – Nethanyahu en Gallant – te arresteren als ze op Nederlands grondgebied zouden komen. Hij neemt het voortouw om in de EU aan te dringen op meer druk op Israël.

Hoe kwamen al die in het rood geklede mensen op het Malieveld erbij dat de Nederlandse regering niet genoeg druk zet op Israël? Zou dat iets te maken hebben met de verslaggeving over onze regering? In elk geval vond de NOS het niet nodig om in het verslag van deze demonstratie – de opening van het achtuurjournaal – iets te zeggen over de werkelijke standpunten van het Kabinet Schoof.

Rob Trip

Presentator Rob Trip deed verslag. “Een Rode Lijn door Den Haag vanmiddag, uit protest tegen de aanvallen op Gaza. 464 Palestijnen zijn er deze week door gedood, meldt het Ministerie van Volksgezondheid in Gaza vandaag, onder wie veel vrouwen en kinderen.”

Het Ministerie van Volksgezondheid in Gaza = Hamas. Voor de zoveelste keer neemt het NOS-journaal kritiekloos informatie van Hamas over, zonder erbij te zeggen dat die van Hamas komt. En in de beste Hamastraditie, maakt ook Rob Trip geen onderscheid tussen burgerslachtoffers en terroristen, terwijl Israël deze week belangrijke Hamasleiders uitschakelde die zich – al even traditiegetrouw – in een tunnel onder een ziekenhuis verscholen.

Zou het NOS-journaal verslag hebben gedaan van de dood van deze leiders? Er staat een bericht op de website waarin de mededeling van Israël over Sinwar in twijfel wordt getrokken; het lijkt dat de schade aan het ziekenhuis belangrijker werd gevonden.

Rob Trip beschrijft de route van de demonstratie, en zegt: “De rode lijn die het kabinet zou moeten trekken voor de regering van Israël.”

Is dit de mening van het NOS-journaal? Is de NOS een opiniezender geworden? Als Trip hier de mening van de demonstranten weergeeft, is het dan niet praktisch dat hij dat erbij zegt?

Vervolgens zien we wat beelden van de demonstratie, en korte interviews met burgers die vertellen dat ze het zo erg vinden wat ze via de media en de televisie zien. Tja. Media zoals de NOS die Hamas kritiekloos citeren en relevante informatie weglaten.

Genocide

Dan komt de onvermijdelijke Nadia Bouras in beeld, die beweert dat onze regering “de genocide in Gaza ondersteunt.” Dat er geen genocide gaande is in Gaza – en al helemaal niet gesteund door onze regering – interesseert Nadia blijkbaar niet. Zij roept met de andere activisten mee in de wetenschap dat de meute alles na zal roepen wat maar lang genoeg wordt voorgezegd. Laten we er tenminste vanuit gaan dat Bouras slim genoeg is om te weten dat genocide niet zomaar een woord is.

Verslaggeefster Marieke de Vries interviewt diverse aanwezigen. Geen van de geïnterviewde demonstranten schijnt te beseffen dat minister Veldkamp in de EU voorop loopt met Israëlkritiek.

Grondoffensief

Rob Trip meldt met een droevig gezicht dat niemand van de bewindslieden wilde reageren op deze demonstratie. Dan vervolgt hij met een diepe zucht dat het Israëlische leger is begonnen met een grootschalig grondoffensief, en dat er door de hele Gazastrook slachtoffers worden gemeld. Beelden van huilende Gazanen bij lijkzakken.

Marieke de Vries: “Opnieuw is de lijst van slachtoffers lang in Gaza vandaag: vaders, moeders, zonen en dochters.”

Hamas maakt geen onderscheid tussen burgers en Hamasterroristen, en in navolging daarvan schijnen volgens de NOS enkel burgers te sneuvelen. Zouden ze dat werkelijk zelf geloven? Of wordt daar niet eens meer over nagedacht? Dit alles geïllustreerd met beelden van huilende burgers, wat natuurlijk triest genoeg is, maar slechts de halve waarheid.

Beelden van de schade, met weer de nadruk op burgerslachtoffers. De beelden van een moeder die vertelt over het verlies van haar zoontje zijn hartverscheurend. Je zou het beeld open willen breken om haar te hulp te snellen. Nog meer beelden van de chaos en verwoesting. En de neiging om mensen als deze moeder te hulp te snellen, zal een belangrijke rol spelen bij veel goedbedoelende burgers die zich op het Malieveld verzamelden.

Burgerslachtoffers

Dan vervolgt Marieke de Vries: “Israël wijt de burgerslachtoffers aan Hamas omdat de militante groepering vanuit burgergebieden opereert. Maar dat rechtvaardigt niet dat de burgerbevolking wordt aangevallen, zeggen steeds meer onderzoekers en deskundigen.”

Dat is in dit hele journaal de enige verwijzing naar de rol van Hamas, en wie zou dit nog serieus nemen? Het wordt gebracht als het verwijt van een schuldige die roept dat iemand anders de schuld heeft. Direct gevolgd door weer een misleiding.

Want dat Hamas opereert vanuit burgergebied, rechtvaardigt inderdaad niet dat burgers worden aangevallen. Maar wie zegt dat Israël dat doet? Van wie heeft de NOS de informatie dat Israël hier gericht burgers aanviel? Van propagandazender Al Jazeera? Van Hamas zelf? Elke nieuwsorganisatie – ook de NOS – weet dat al het nieuws dat uit Gaza komt, onder controle staat van Hamas en het daarmee samenwerkende Al Jazeera.

Los daarvan omschrijft de NOS Hamas weer eens als een ‘militante groepering’, terwijl Hamas toch echt op alle officiële terreurlijsten staat, en terecht.

De ‘onderzoekers en deskundigen’ die de NOS hier noemt, zullen wel weer net zo zorgvuldig zijn geselecteerd als de deskundigen die eerder deze week zonder feitelijke onderbouwing bij NRC mochten vertellen dat Israël nu toch echt genocide pleegt (als je de definitie een beetje oprekt). En volgens hen denken alle deskundigen er zo over. Wat genoeg zegt over hun wetenschappelijke niveau.

Wanhoop

Dat neemt niet weg dat de wanhoop van de Gazanen begrijpelijk is. De juichende menigten van 7 oktober 2023 zijn nergens meer te bekennen. Terwijl Hamasleiders in het buitenland nog steeds beweren dat voor elke gesneuvelde martelaar een nieuwe moslim in Gaza geboren is, betalen de kwetsbaarste mensen daar de rekening voor de meedogenloze agressie tegen Israël.

Een radeloze vrouw staat voor de puinhopen. “Wij hebben geen raketten en zijn geen terroristen. Wij zijn vreedzaam en willen gewoon leven.” Onwillekeurig denk je: Zou ze dat op 7 oktober ook gezegd hebben? Toen raketten regenden op Israël en duizenden burgers de grens overstaken om te moorden en te plunderen?

“We hoeven jullie hulp niet,” zegt ze, “We hebben geen eten nodig of drinken. Het enige dat we willen, in Gods naam, is dat de oorlog stopt.” Ze barst in tranen uit en wordt getroost door een andere vrouw.

Songfestival

Dit zou een mooi moment zijn geweest voor de NOS om te zeggen: “Het is te hopen dat de gijzelaars snel vrijkomen en dat Hamas zich overgeeft, zodat deze ellende stopt.” Maar nee, Rob Trip kijkt ons slechts droevig aan schakelt over naar het songfestival, waar het – aldus Rob – ook al over Israël ging. Als een teleurgestelde vader meldt hij dat de Israëlische inzending opvallend vaak veel punten van het publiek kreeg.

Begrijpelijk dat de NOS hier wat teleurgesteld over klinkt. Al die moeite, en nog stemt al dat publiek voor Israël! Dat is dan toch een lichtpuntje voor iedereen in dit land die nog wel om feiten geeft, en doorheeft dat Israël ondanks alle gebreken nog steeds ver te verkiezen is boven de terroristen van Hamas. Propaganda werkt misschien toch iets minder goed dan we vaak vrezen.

Podcast

De podcast kan zoals elke week beluisterd worden via alle gebruikelijke kanalen, zoals Spotify en YouTube, en u kunt natuurlijk ook hier de video kijken.

U kunt Maaike van Charante steunen via repelsteeltje.backme.org

Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen en podcasts? Volg Maaike op Twitter.