Meestal wordt gedenken langzaam minder verdrietig.
Het eerste jaar is alles rauw. Elke verjaardag of feestdag is een eerste keer zonder de verloren geliefde. Na verloop van tijd kom je tot de wrede ontdekking dat de tijd echt alle wonden heelt. Dan is er ineens een dag geweest dat je niet aan die gestorvene dacht, en het voelt bijna als verraad. Alsof die geliefde nog een keer sterft nu je niet meer elke dag even aan hem of haar denkt.
Na verloop van jaren vervagen de herinneringen. Soms is er nog even een steek van pijn omdat je iets niet meer met die persoon kunt delen. Vaker kun je glimlachen om een dierbaar moment waar je ineens aan terug moet denken. Uiteindelijk blijkt het verdriet verleden tijd te zijn en leef je in het nu. En zo hoort het. Het zou niet gezond zijn om altijd in die eerste pijn te blijven.
Maar 7 oktober is anders. Elk jaar zie ik er meer tegenop dan het jaar daarvoor. Elk jaar is het verdriet groter, de wanhoop, de somberheid. Komt dit ooit nog goed?
Drie jaar geleden
De eerste dagen na die zwarte zaterdag was er de schok om alle gruwelen in de kibboetsen en bij het Novafestival. Terwijl al dat verschrikkelijke nieuws nog binnendruppelde, kwam de tweede schok. Overal barstte de Israëlhaat uit. Beelden van over de hele wereld: schreeuwende meutes met Palestinavlaggen en haat tegen Israël. Mensen die feestvierden en lekkers uitdeelden.
Daarna begon het gevecht. Israël vocht om de gijzelaars terug te krijgen, om Hamas uit te schakelen, en daarna Hezbollah, de Houthi’s en uiteindelijk Iran. En tegelijkertijd was er dat andere gevecht. De propagandaoorlog. Ook Nederland zei achter Israël te staan. Natuurlijk mocht Israël zich verdedigen. Maar het moest wel proportioneel zijn.
Heb je ooit gehoord dat een ander land na een gruwelijke terreuraanslag of een invasie gemaand werd om toch vooral proportioneel terug te vechten? Alleen Israël krijgt slechts voorwaardelijke steun, waarna de hele wereld met een vergrootglas boven het strijdgewoel hangt om te kijken of Israël zich wel aan het humanitaire oorlogsrecht houdt.
En toen kwamen de leugens
Al op 17 oktober 2023 kwamen onze ‘kwaliteitsmedia’ met het nieuws dat Israël een oorlogsmisdaad begaan had door een ziekenhuis in Gazastad te bombarderen. Honderden doden! Factchecks volgden. Maar lang niet alle media rectificeerden. En degenen die rectificeerden deden dat vaak niet van harte. Op 13 februari 2025 schreef de NOS dat dit ‘nooit helemaal opgehelderd’ was.
Maar hoe schandalig die eerste leugen ook was, er was tenminste nog brede verontwaardiging over. Zelfs in de bubbel van de ‘kwaliteitsmedia’ kwam nog ter sprake dat het (misschien) niet waar was geweest. Al snel volgden meer leugens. En minder factchecks. De belangrijkste bron over Israël en Gaza? Al Jazeera, de propagandazender van Qatar.
Waarom zou je tenslotte de vrije democratie Israël geloven als je ook de terroristen kunt geloven? ‘Het ministerie van gezondheid van Gaza’ werd een ‘betrouwbare’ bron. Activisten die aantoonbaar logen, mochten leeglopen in onze ‘kwaliteitskranten’. Partijen die ooit progressief waren, liepen in Rode Lijn-demonstraties zonder nog om feiten te vragen.
Antisemitisme mag weer
Wat zijn we afgegleden… ‘Nieuwe Nederlanders’ gooiden filmpjes op internet waarin ze juichten: ‘We gaan op Jodenjacht!’ Israëli’s werden opgejaagd, mishandeld en in de gracht gegooid, maar onze media hebben er hard aan gewerkt om het beeld te kantelen. De Jodenjacht werd omgedoopt tot Maccabi-rellen, en uiteindelijk was het als vanouds: ‘blame the Jews.’
De ‘kwaliteitskranten’ plaatsen antisemitische columns onder het mom van persvrijheid, maar ze verwijderen columnisten die opkwamen voor Israël. Ook in de kwaliteitskranten: absurde verhalen over de slechtheid van Israëli’s, rechtstreeks uit de koker van Hamas. Maar de ngo’s en activisten die hiermee leuren zijn al lang heilig verklaard. En ‘weet je wel hoe onbetrouwbaar Israël is?’
De D66-regering loopt voorop in de anti-Israëlmaatregelen. UNRWA en de PA krijgen hun zakken met geld. Banden met terreur? Dat zal wel hasbara zijn. Onze regering wéét wie de slechteriken zijn: Nederlanders die nog dadels uit Judea kopen of wijn uit Samaria. Ineens is gedogen ouderwets: zes jaar cel als je een souvenir uit Oost-Jeruzalem koopt!
Herdenken in 2026
Het is alweer 7 oktober en we gedenken de wrede slachting van drie jaar geleden. In ‘kwaliteitskrant’ Trouw las ik dat dit ‘proportioneel geweld’ was. Het levend verbranden van hele families. Het ontvoeren van bejaarden en baby’s. Het afslachten van honderden jonge festivalgangers. Alle sadistische verkrachtingen. Allemaal proportioneel geweld.
Onze nationale nieuwszender, de NOS, bracht een video uit, speciaal voor jongeren. De geschiedenis van Israël door een propagandabril. Palestijnse terreur bestaat niet of nauwelijks, vrijwillige terugtrekking van Israël is vakkundig weggemoffeld. Als weglatingen niet volstaan, zijn er altijd nog leugens te verzinnen. ‘Weet je wel hoe slecht Israël is? Het wil het halve Midden-Oosten bezetten.’
Op 7 oktober demonstreren de anti-Israëlactivisten. Hun boodschap galmt door de stations: ‘Weet je wel hoe slecht Israël is?’ Nog even nadenken welk spandoek. Gewoon ‘Hup Hamas’? Of toch maar ‘We support Hamas’? En scanderen: ‘5, 6, 7, 8, gooi die Zio’s in de gracht!’ Wees gerust, niemand zal het je kwalijk nemen. Morgen is het weer de schuld van de Joden.
We herdenken de pijn van 7 oktober 2023 en zouden willen dat het lichter wordt. Maar elke dag is iets donkerder dan de vorige.
Meestal wordt gedenken langzaam minder verdrietig.
Maar 7 oktober is anders.
U kunt Maaike van Charante steunen via repelsteeltje.backme.org
Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen en podcasts? Volg Maaike op Twitter.
