Afbeelding: Itamar Ben Gvir. Foto: CC0

De Israëlische minister Ben Gvir deed stevige uitspraken over het elimineren van Hamas-terroristen. Uitspraken die hem het verwijt van ontmenselijking opleverden. Anders dan bij Hamas plaatsen media zijn retoriek echter niet in een verzachtende context. Dat rechtvaardigt de uitspraken van Ben Gvir niet: het ontmenselijken van tegenstanders is verwerpelijk en gevaarlijk. Toch zou het goed zijn als de criticasters van Israël eens zouden beseffen hoezeer Israël onder druk staat. En wie eist dat Israëli’s de menselijkheid van Palestijnse terroristen blijven zien, zou zelf niet continu Israëli’s moeten ontmenselijken.

 

Onlangs was er weer eens ophef over de Israëlische minister Ben Gvir.

Zodra media hem citeren, is het verstandig te controleren wat hij werkelijk heeft gezegd. Dat zijn doorgaans provocerende uitspraken, die de media vervolgens opblazen tot monsterlijke proporties. De volgende stap is dat gematigde stemmen ter verantwoording worden geroepen over ‘wat Ben Gvir nu weer heeft gezegd’, en tot hun ongenoegen de provocateur moeten verdedigen.

Alle overdrijving maakt wat Ben Gvir wél zegt en doet nog niet gematigd. Zo vernederde hij de Flotilla dwaallichten en pronkte daarmee op sociale media. En al riep hij niet op tot het executeren van willekeurige Gazanen, hij deed wel kwalijke uitspraken. Zijn bizarre voorstel om Gaza te annexeren was in mijn ogen niet eens het dieptepunt.

Persoonlijk struikelde ik over deze uitspraak: “Er zijn mensen daar die het leven niet waard zijn. Ze zouden niet moeten leven. Het zijn niet eens mensen.” Het is waar dat hij hiermee Hamasleden bedoelde – en geen burgers – maar het was ontmenselijking.

Ontmenselijking

Op het slagveld moeten soldaten hun natuurlijke empathie met hun tegenstanders onderdrukken om hen te kunnen doden. Die ontmenselijking is een van de verschrikkingen van oorlog, maar noodzakelijk om op een slagveld in leven te kunnen blijven. Ben Gvir sprak echter niet alleen over een gevechtssituatie: hij sprak ook over terroristen in Gaza die op dat moment geen bedreiging vormden.

En dertig of veertig eliminaties per nacht? Dat klinkt als een quotum dat gehaald moet worden, niet als een zorgvuldige selectie van doelwitten. Voor gerichte uitschakeling van terroristen zijn goede argumenten, en zelfs de doodstraf valt te rechtvaardigen; al is het maar om de praktijk te ontmoedigen dat Israëli’s ontvoerd worden om hen te ruilen tegen tientallen terroristen. Maar Ben Gvir verlustigt zich in hun dood. Dat bleek ook uit zijn reactie op het invoeren van de doodstraf voor de ergste terroristen.

De Britse schrijver Terry Pratchett schreef ooit: “Evil begins when you begin to treat people as things.” Op het moment dat de ander voor ons geen mens meer is, verdwijnt onze empathie. Dan is alles geoorloofd; dan is het zelfs geoorloofd om die ander ongelimiteerd kwaad te doen. Dat is het hellende vlak waarop Ben Gvir zich begeeft. Maar – om met NRC te spreken – helaas is er wel een context waarin Ben Gvir zijn uitspraken doet.

Onmensen in Gaza

In Nederland zijn velen het alweer vergeten, maar bij talloze Israëli’s staan de taferelen van 7 oktober 2023 in het geheugen gebrand. Het waren niet alleen de terroristen die op die zwarte dag Israël binnentrokken en de meest gruwelijke wreedheden begingen. Het waren ook al die burgers in de straten van Gaza die euforisch waren over het geweld, en deelnamen aan de orgie toen weerloze slachtoffers binnen hun bereik kwamen.

Zoals president Isaac Herzog kort na de Hamasaanval zei: “Het is een heel land dat hiervoor verantwoordelijk is. De retoriek dat burgers zich er niet van bewust waren en er niet bij betrokken waren, die klopt absoluut niet.” Overigens trok Herzog scherp de grens tussen militanten en burgers: in diezelfde persconferentie benadrukte hij dat Israël zich aan het internationaal recht houdt en burgers beschermt.

Steun voor Hamas

Ondanks de spontane volksfeesten in de straten van Gaza op 7 oktober 2023 zijn er nog steeds wensdenkers die stellen dat het hier slechts om een kleine minderheid van de Gazanen ging. ‘De meesten willen alleen maar een goed leven, en vrede met Israël, echt waar!’ Degenen die dit willen geloven, moeten veel negeren.

Zij moeten negeren dat – nadat Israël het gebied afstond – Hamas de verkiezingen won, ondanks het Hamas-handvest van 1988 dat opriep tot vernietiging van Israël en dood aan de Joden. De wensdenkers moeten ook negeren dat opiniepeilingen in de Gazastrook al jaren grote steun voor Hamas laten zien, vooral na geweld door Hamas.

Zij moeten negeren dat twee jaar lang honderden – later tientallen – gijzelaars onder vaak erbarmelijke omstandigheden gevangen zaten in de Gazastrook, en dat niet één Gazaan hen geholpen heeft. Niet één, terwijl ongetwijfeld velen wisten waar gijzelaars gevangen werden gehouden. Zoals ik al schreef: helaas is er context voor de uitspraken van Ben Gvir.

Meest beklagenswaardige volk

Maar wil dat zeggen dat Hamasleden en hun helpers geen mensen zijn? Dat ze maar beter als ongedierte verdelgd kunnen worden? Direct na 7 oktober 2023 – toen de IDF nog in Israël vocht tegen terroristen – schreef ik een stuk waarin ik de Palestijnen het meest beklagenswaardige volk ter wereld noemde.

Ik noemde hen zo omdat niemand werkelijk voor ze opkomt – ook de Palestina-activisten niet – en omdat hun ellende al sinds 1948 in stand wordt gehouden om Israël ermee aan te vallen. Niet voor niets wordt bij Palestijnse vluchtelingen de vluchtelingenstatus aan volgende generaties doorgegeven. En hun kinderen worden van kleins af aan geïndoctrineerd met haat tegen Israël.

De grote tragiek van de Palestijnen is dat zij zo’n perfect wapen tegen Israël zijn. Zelfs hun eigen leiders gaven soms openlijk toe dat zij de Palestijnen tot volk verklaarden om Israël te kunnen ondermijnen. Dat wil trouwens niet zeggen dat er nu geen Palestijns volk is. Elk volk heeft ergens zijn oorsprong, en het Palestijnse volk is tot een eenheid gesmeed door het vluchtelingenprobleem van 1948 en de politieke machinaties van hun leiders daarna.

Het leed van de Arabische vluchtelingen van 1948 was echt, of zij nu vluchtten voor het oorlogsgeweld en uit angst, op bevel of aandringen van Arabische leiders vertrokken, zelf aan de strijd hadden deelgenomen of door Israëlische strijdkrachten werden verdreven. Hun leiders parasiteerden op dat leed. Ze hebben het politiek uitgebuit en uitsluitend Israël aangewezen als oorzaak. Hun eigen rol bagatelliseerden zij, en UNRWA kaapten zij om hun doelen te dienen.

Realiteit van nu

Het resultaat is dat de Palestijnen inderdaad gesmeed zijn tot het perfecte wapen in de propagandaoorlog tegen Israël, terwijl een vreedzame toekomst hen ontnomen is. De Arabische leiders en de ‘internationale gemeenschap’ hebben dit conflict decennialang gemanipuleerd, en de Palestijnen voorgehouden dat er voor hen maar één uitweg is: Israël moet vernietigd worden.

Maar de realiteit is dat Israël bestaat. En wat propagandavolgers ook zeggen, het is geen ‘koloniale entiteit’. Er zijn twee miljoen Arabische Israëli’s, en de meerderheid van de Joodse bevolking stamt af van vluchtelingen uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika. De ontstaansgeschiedenis van Israël is veel minder uitzonderlijk dan vaak gedacht wordt: de meeste staten zijn jonger dan Israël, en waar grenzen werden getrokken, ontstonden vluchtelingenstromen.

Doordat dit conflict vernauwd is tot een zwart-witverhaal met maar één schuldige – Israël – is elke oplossing onmogelijk gemaakt. De rol van de Britten, de Arabieren, Iran, de VN, de ngo’s en UNRWA telt blijkbaar niet, om van de Russen en de Amerikanen maar niet te spreken. Dit conflict zou alleen op te lossen zijn als veel meer betrokkenen hun verantwoordelijkheid zouden nemen, maar dat is niet de wereld waarin wij leven.

Arena

In feite zijn de Palestijnen en de Israëli’s in de arena tegenover elkaar gezet, en de rest van de wereld schreeuwt vanaf de tribunes wie er moet winnen. Voor een groot deel van dit publiek lijkt de enige acceptabele uitkomst de vernietiging van een van de twee volken te zijn.

Veel Gazanen zijn al lang geleden op het punt gearriveerd dat Israëli’s voor hen geen mensen meer zijn. De Israëlische vredesactivisten die zich voor hen beijverden, werden op 7 oktober 2023 afgeslacht, en niemand uit Gaza waarschuwde hen. De gevolgen in Israël waren groot. De hoop op vrede was verpletterd, en daarbovenop kwam nog een desillusie: internationaal was er minder solidariteit met Israël dan met… Gaza.

De VN, de ngo’s en veel westerse media steken hun afkeer van Israël niet onder stoelen of banken. Ze speuren met een loep naar fouten van Israël, en negeren de rol van Hamas en andere vijanden. Ze juichen als weer een opportunistische regering de ‘Palestijnse staat’ erkent. Criticasters hebben na 7 oktober 2023 geconcludeerd dat de stichting van de staat Israël een historische vergissing was.

Maar zoals Kofi Annan, secretaris-generaal van de VN, in 2006 zei: “Een deel van de retoriek die in verband met deze kwestie wordt gebruikt, impliceert een weigering om de legitimiteit van Israëls bestaan ​​te erkennen, laat staan ​​de geldigheid van zijn veiligheidszorgen. We mogen nooit vergeten dat Joden zeer goede historische redenen hebben om elke bedreiging voor Israëls bestaan ​​serieus te nemen.”

Uitputtingsslag

De waarschuwing van Annan is in de wind geslagen. Er is nauwelijks empathie met Israël, integendeel. In de wereldopinie is Israël al jaren de grote boosdoener: de zionistische entiteit, de koloniale mogendheid die genocide pleegt op de inheemse bevolking. De meutes verzamelen zich weer om op de aloude zondebok te jagen, die voor deze gelegenheid benoemd is tot de verpersoonlijking van het kolonialisme.

In de ogen van de propagandisten maakt Israël zich allang schuldig aan ontmenselijking van Palestijnen. Elk incident – zoals de verwrongen uitspraken van Ben Gvir – is genoeg om dat te bewijzen. En zo nodig verzinnen ze zelf hoe Israël zich misdraagt. Iedereen die zich eerlijk op de hoogte stelt, kan de waarheid achterhalen: de grove beschuldigingen tegen Israël zijn vals. De tegenbewijzen zijn overvloedig, hoeveel verhalen de ngo’s, media en VN-rapporteurs ook verzinnen.

Maar dat wil niet zeggen dat het niet waar kan worden. Dit is een uitputtingsslag voor Israël op meerdere fronten. Hoe lang nog voordat Israëli’s zo moe worden van alles dat ze het opgeven en massaal gaan denken zoals Ben Gvir?

Maar wie anderen ontmenselijkt, ontmenselijkt ook zichzelf.

Veel Israëli’s verzetten zich hiertegen, ongetwijfeld ook vanuit de Joodse traditie waarin ieder mens intrinsieke waarde heeft. Hopelijk zullen de meeste Israëli’s hun menselijkheid weten te bewaren en hun belagers als mensen blijven zien. Maar meer nog valt te hopen dat overal ter wereld mensen op zullen staan die zich zullen keren tegen de ontmenselijking van Israëli’s.

 

U kunt Maaike van Charante steunen via repelsteeltje.backme.org

Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen en podcasts? Volg Maaike op Twitter.