Hoe maak je je tegenstander monddood? Dat is een kunst waarin Palestina-activisten uitblinken, zoals ook deze week weer bleek. Een symposium over Internationaal Recht werd verstoord door activisten, waarbij de lijntjes met de media weer kort bleken te zijn. Nu is van de gebeurtenissen een beeld geschapen waarvan de activisten ongetwijfeld gebruik zullen maken om het inhoudelijke debat verder te saboteren.

Stomtoevallig was ik zelf aanwezig bij dit symposium, dus ik schrijf hier als ooggetuige.

Het symposium was voor een besloten publiek vanwege eerdere verstoringen van bijeenkomsten die volgens Palestina-activisten ‘te pro-Israël’ zijn. De organisatie wilde een debat op wetenschappelijk niveau zonder geschreeuw, en had wetenschappers, studenten en journalisten uitgenodigd. Belangrijk om te weten: het ging hierbij om mensen met uiteenlopende meningen over het Israëlisch-Palestijnse conflict.

Protest tegen symposium

Op 6 mei verscheen een artikel in het Parool (van Tahrim Ramdjan) dat verslag deed van een petitie tegen de bijeenkomst. Citaat uit dit artikel over de regels van de VU aangaande dergelijke bijeenkomsten: “Zo moeten bijeenkomsten inclusief en transparant zijn (dus diverse perspectieven aan het woord laten) en openlijk toegankelijk voor VU-studenten en -personeel, nadat ze zijn aangekondigd op VU-kanalen.”

Dit klinkt heel redelijk, totdat je beseft waarom bijeenkomsten met Israëlsympathisanten beveiligd worden. Dat is om te zorgen dat deze bijeenkomsten niet onmogelijk worden gemaakt door provocateurs.

In het Parool kwam hoogleraar Maurice Crul aan het woord – zie ook mijn artikel over de woke taalgids van OCW – die het symposium een ‘geheim evenement’ noemde. Hij beklaagde zich dat hij niet meteen toegelaten was tot de bijeenkomst, al was de ruimte beperkt en het aantal al vol toen hij zich aanmeldde. Overigens was hij alsnog toegelaten, samen met andere activisten.

In het Paroolstuk kreeg Maurice Crul de gelegenheid om nog meer verdachtmakingen over het symposium en de sprekers te uiten. Dat Tahrim Ramdjan hier zoveel ruimte voor gaf, is vooral interessant gezien wat er later gebeurde.

Beveiligers en demonstranten

Donderdagmorgen 7 mei om kwart voor negen meldde ik me op de locatie, die uit veiligheidsoverwegingen pas een dag van tevoren was doorgegeven. De ingang was afgezet met een lint, en er waren beveiligers aanwezig, zoals helaas noodzakelijk bij dergelijke bijeenkomsten. De sfeer was gemoedelijk, en tijdens het koffiedrinken in de foyer begroette ik een paar bekenden.

Toen kwam een groepje demonstranten binnen, waaronder Maurice Crul. Ze gingen achterin de foyer staan en hielden borden met teksten omhoog. Sommigen hadden toen hun keffiyehs al om. De andere bezoekers negeerden hen, en eerlijk gezegd vond ik deze vertoning er nogal belachelijk uitzien.

Deze mensen waren duidelijk uit op verstoring van de bijeenkomst, en ik moest denken aan het gedrag van deze activisten als zij zelf iets organiseren. Denk maar niet dat daar andersdenkenden welkom zijn of rustig hun argumenten naar voren kunnen brengen.

Verstoring

We werden in de collegezaal genodigd, en iedereen zocht een zitplaats. Professor Jessica Roitman legde de regels van de bijeenkomst uit, en verzocht ons om in de collegezaal geen foto’s of filmopnames te maken. Dat speet me wel, want ik had graag de provocatieve uitingen van de activisten in beeld gebracht.

Zij gingen in keffiyehs gehuld met een Palestijns vlaggetje aan de linkerkant van de zaal op de bovenste bank zitten. In eerste instantie leken zij zich fatsoenlijk te gedragen. De moderator was zo vriendelijk om al bij de eerste vragenronde één van de activisten – VU-docent Joram Pach – de gelegenheid te geven een vraag aan professor Knoops te stellen. Hij kreeg keurig antwoord, en het symposium ging verder.

De tweede spreker was Andrew Fox, en aan het eind van zijn bijdrage sprong ineens een hoogleraar overeind die op de voorste rij zat, en begon een emotioneel betoog tegen Fox. Deze Johannes de Boer wijdde uit over 1948 en 1967, en Fox onderbrak hem om te vragen wat dit met zijn verhaal te maken had. Meteen begonnen de activisten op de achterste rij te schreeuwen dat hij professor de Boer uit moest laten praten.

Escalatie

De moderator – Prof. Steve E. Zipperstein – probeerde de schreeuwers te kalmeren, en vroeg de hoogleraar om tot zijn punt te komen. De vraag bleek te gaan over wat Andrew Fox verteld had over de gruwelijke misdaden van Hamas op 7 oktober 2023. Professor de Boer vond dat hij daarmee Hamas ontmenselijkte, en kwam daarom met de oude verhalen waar volgens hem uit bleek dat de IDF zich vroeger onmenselijk had gedragen.

Weer rumoer vanaf de achterste bank. De activisten waren duidelijk van plan een relletje te veroorzaken, en toen sommige andere bezoekers op hen gingen reageren, gingen zij daar gretig op in. Iemand voegde hen toe dat ze hun mond moesten houden, anders zou hij hen naar buiten slepen. Dat was koren op hun molen, en Joram Pach eiste van de moderator dat die in zou grijpen.

Professor Zipperstein riep om kalmte, en gaf Andrew Fox weer het woord. Die zei dat Hamas zichzelf op 7 oktober ontmenselijkt had. Voorspelbaar geschreeuw van de activisten.

Ruzie

Professor de Boer was weer gaan zitten, maar Professor Gregory Rose, die naast hem zat, had zich omgedraaid en leek de schreeuwende actievoerders te filmen. De Boer probeerde hem dat te beletten, waarop Rose hem van zich af duwde en daarbij blijkbaar zijn bril van zijn neus sloeg. Dat laatste heb ik persoonlijk niet gezien, maar iemand stuurde me een filmpje van het gebeuren toe, waarin te zien is dat de vrouw die achter De Boer zat hem zijn bril weer aanreikte.

Overigens is in dat filmpje ook te zien wat ik me al herinnerde: Rose en De Boer zaten weer naast elkaar, en spraken gewoon samen. Later meldden het Parool en het AD dat De Boer ‘een klap in zijn gezicht’ had gekregen van Rose. Als dat waar zou zijn, zouden zij dan nog zo rustig met elkaar gesproken hebben? In de koffiepauze hebben de twee elkaar overigens excuses aangeboden.

De schermutseling tussen Rose en De Boer leidde weer tot oproer, en de moderator bleef maar roepen om kalmte. In reactie op de gebeurtenissen vroegen de organisatoren dringend aan alle aanwezigen om niet te filmen of foto’s te maken, en professor Rose zei dat hij niet echt had gefilmd, hij had alleen maar gedaan alsof.

Daarna werd het rustiger. Er waren nog wat vragen, en geen ernstige verstoringen meer. In de daaropvolgende koffiepauze vertrokken de activisten. Een oppervlakkige toeschouwer had kunnen denken dat zij niet geslaagd waren in hun opzet, maar in feite hadden zij al bereikt waar zij op uit waren.

Activistische journalist

De twee incidentjes – de afgeslagen bril, en de geïrriteerde reactie van een andere aanwezige – bliezen zij op tot agressie tegen hen, waarbij hun eigen agressieve gedrag natuurlijk niet aan de orde kwam. En de lijntjes met de media blijken weer kort.

Dezelfde journalist die op 6 mei in het Parool een podium gaf aan de activisten – Tahrim Ramdjan – had donderdagmiddag 7 mei al een sensationeel stuk in zowel het Parool als het AD met als kop: “Hoogleraar slaat andere hoogleraar in het gezicht tijdens ‘geheime’ conferentie over Israël op Vrije Universiteit”.

De lead van het stuk was ook veelzeggend: “Bij de controversiële conferentie op de Vrije Universiteit (VU) met ‘lobbyclubs van de Israëlische overheid’ sloeg donderdag een hoogleraar een VU-hoogleraar in het gezicht. Daarnaast dreigde een bezoeker een VU-docent ‘de conferentie uit te slepen’.”

Dat is op zijn zachtst gezegd een gekleurde weergave van wat er werkelijk plaatsvond, en Tahrim Ramdjan liet in het hele stuk zorgvuldig de provocaties van de activisten weg. Wel voegde hij verdachtmakingen vanuit de activisten toe waardoor het symposium inderdaad controversieel leek. Wederhoor kwam in zijn verhaal niet voor.

De realiteit

Wie zijn tweede stuk leest, zou niet denken dat er tijdens het symposium interessante informatie werd gegeven, en dat er veel ruimte was voor vragen, ook kritische vragen. Dat wil niet zeggen dat er geen enkele irritatie meer was bij bezoekers of sprekers.

Een NRC-journalist die een vraag had gesteld aan prof. Danny Orbach – een van de sprekers – kreeg nog een paar vegen uit de pan van Anne Herzberg (NGO Monitor) vanwege een NRC-artikel dat volgens haar laster over NGO Monitor had verspreid. NRC staat niet bekend om een pro-Israëlhouding, maar deze journalist verstoorde de bijeenkomst niet, en schreef er een stuk over waarin hij weliswaar niet neutraal was, maar wel de agressie vanuit de activisten vermeldde.

Aan het eind van de bijeenkomst zei een kritische professor dat het symposium niet gebracht had wat hij ervan verwachtte. Dat is natuurlijk altijd mogelijk, maar voor wie wilde luisteren, was er wel degelijk interessante informatie vanuit vier heel verschillende experts die elk op hun eigen vakgebied veel te melden hadden, en uitgebreid antwoord gaven op de gestelde vragen.

Sabotage van het debat

Dit soort inhoudelijke discussies zouden we veel meer moeten hebben. Bijeenkomsten met experts die feiten aandragen en kritisch bevraagd kunnen worden, zonder dat mensen gaan zitten schreeuwen en anderen provoceren. Dat was dan ook precies de bedoeling van de organisatie. Maar de activisten die deze bijeenkomst verstoorden, willen geen inhoudelijk debat.

Zij willen bijeenkomsten verstoren waar naast hun eigen standpunten ook andere geluiden te horen zijn. Alleen hun mening mag klinken. En als anderen dan proberen toch een echt debat te organiseren in een veilige omgeving waar deze saboteurs niet zomaar binnen kunnen komen, wurmen zij zich toch naar binnen, veroorzaken rumoer, en kruipen vervolgens in de slachtofferrol.

Deze laffe tactiek heeft alleen kans van slagen omdat journalisten zoals Tahrim Ramdjan hieraan meewerken, en omdat universiteiten te laf zijn om te benoemen wat er werkelijk gebeurt. Dat laatste was ook weer goed zichtbaar in de slappe reactie van de Vrije Universiteit.

De gevolgen

Het is bizar dat de universiteit nergens noemt wie de oorzaak van de onrust waren. Het valt te vrezen dat binnenkort bijeenkomsten zoals dit symposium verboden worden omdat ‘een constructieve dialoog’ volgens de VU ‘lastig tot onmogelijk’ is. Bukken voor agressieve activisten is altijd makkelijker dan de veiligheid van minderheden waarborgen.

Lieden als Joram Pach en Maurice Crul hebben de mond vol van inclusiviteit en verschillende perspectieven, maar zij zijn degenen die maar één perspectief gedogen. Ieder ander moet zwijgen. En ze hebben de juiste contacten om effectief druk te kunnen zetten.

Maar universiteiten zouden moeten beseffen wat het gevolg is van zwichten voor tirannen.

Dan dooft het licht.

 

U kunt Maaike van Charante steunen via repelsteeltje.backme.org

Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen en podcasts? Volg Maaike op Twitter.