Onze media nemen de nieuwsconsumenten niet serieus, zoals deze week weer bleek bij het KRO-NCRV programma College Tour van Twan Huys. Een inhoudelijk debat met Caroline van der Plas werd in de kiem gesmoord door de lege slogans van Bennie Jolink. Ook de Volkskrant heeft geen hoge dunk van haar lezers… maar gelukkig hebben we nog internet.

Jolink viel door de mand

Afgelopen week nodigde presentator Twan Huys de zanger Bennie Jolink uit om bij College Tour met BBB-voorvrouw Caroline van der Plas in debat te gaan. Volgens Twan was dit naar aanleiding van een NRC-artikel waarin Bennie aangaf dat hij wel eens ‘een-op-een’ met Caroline wilde praten.

In het NRC-stuk kon de journalist van dienst – Thijs Niemantsverdriet – op basis van de meningen van Jolink nog wel een samenhangend verhaal construeren, maar in de uitzending van College Tour viel de zanger hopeloos door de mand. Lege slogans roepen staat misschien wel stoer tijdens een demonstratie of op een podium, maar voor een inhoudelijk debat is meer nodig.

Het was een optelling van deugmeninkjes, maar dan grof gebracht. Eerst al dat T-shirt met ‘Poetin is een klootzak’. Dan een middelvinger opsteken naar KLM en Tata Steel – Fuck you, KLM! – en roepen dat ‘de natuur kapot gaat, want bramen en brandnetels.’ Jolink is blijkbaar een koppensneller die de artikelen onder de koppen steevast overslaat.

Geen uitdaging voor Caroline

Van der Plas waste dit varkentje zonder problemen. Ze wees op de economische betekenis van KLM en Tata Steel en op alle gezinnen die dankzij deze bedrijven werk hebben. Over de vervuiling door deze industrieën hoefde ze het niet eens meer te hebben, want zodra ze Jolink inhoudelijk weerwoord gaf, schrompelde de stoere schreeuwer ineen tot een timide mannetje.

Het is begrijpelijk dat Caroline instemde met deelname van Jolink. Bij een weigering hadden haar tegenstanders graag geroepen dat ze ‘het debat niet aandurft’, en verder had ze niets van deze overjarige boerenrocker te vrezen. Wat minder begrijpelijk is: het voorstel van College Tour om deze man hiervoor uit te nodigen.

Jolink en Wilders

Wie even verder kijkt, ziet dat Jolink wel vaker lege kreten slaakt.

In 2012 was er ophef om een schilderij van hem waarop hij Geert Wilders afbeeldde in gezelschap van Hitler en Breivik. Zijn uitleg waarom dit nodig was: “Ik vond Pim Fortuin destijds al een populist, maar hij is op dat punt met straatlengtes verslagen door die klootzak van Wilders.” En even verderop: “Die trieste Venlose Blondie vind ik niet de moeite waard om verder wat over te zeggen.” Dat is het. Dat is de uitleg.

Dit is dus een politiek statement van een man die zo weinig nadenkt over wat hij doet, dat hij rustig poseert in een T-shirt met foto’s van Che Guevara. Bennie Jolink zal net als veel tienermeisjes gevallen zijn voor de heldhaftige foto van de rebellenleider, zonder te beseffen hoeveel wreedheden de man op zijn geweten had.

Nu hebben we vrijheid van meningsuiting in dit land, dus Jolink mag roepen wat hij wil. Hij mag zelfs onsmakelijke schilderijen maken, zoals Wilders zelf nog eens benadrukte toen Jolink bedreigd werd. “Zijn schilderij was walgelijk maar niemand, ook Jolink niet, verdient het om bedreigd te worden!” Daar kan Bennie het mee doen.

Debat bij de NPO

Maar voor wie wel eens over de grens tv kijkt – zoals bij de vaak uitstekende Duitse talkshows – is het toch wel weer schrijnend wat KRO-NCRV hier levert. Je hebt een ervaren journalist en de politica die op kop staat in de peilingen, en drie kwartier de tijd om deze dame nu eens grondig naar haar plannen te vragen. En wat doe je? Je nodigt Bennie Jolink uit om je zendtijd aan te verspillen…

Wat zou het heerlijk zijn als wij bij de NPO verwend zouden worden met talkshows waar goed geïnformeerde gasten op het scherpst van de snede met elkaar in debat zouden gaan. Een enkele keer vangen we een glimpje daarvan op, zoals toen wetenschapsjournalist Arnout Jaspers zowaar met stikstofprofessor Jan Willem Erisman in gesprek mocht over de stikstofcrisis.

Maar wat is dat zeldzaam; het lijkt wel alsof veel media bang zijn voor een inhoudelijk debat. Stel je voor dat nieuwsconsumenten zelf hun mening zouden gaan vormen! Dat kunnen we niet hebben… Men vind het risico te groot dat de verkeerde meningen te veel aanhang zouden krijgen, en dan zouden de gewenste meningen wel eens in de knel kunnen komen.

De Volkskrant

Nee, de nieuwsconsument moet aan het handje worden genomen. De hoofdredacteur van de Volkskrant – Pieter Klok – verdedigde deze week in een hoofdredactioneel commentaar waarom het nieuws over Donald Trump gestuurd moet worden. Zomaar de feiten brengen, dat is gevaarlijk, daar krijgen lezers verkeerde ideeën van.

Echt, wie dertig jaar geleden voorspeld zou hebben dat de hoofdredacteur van de Volkskrant in 2023 zijn eigen lezers als onmondige kinderen zou behandelen, zou waarschijnlijk zijn uitgelachen. En toch is dat wat Pieter Klok nu doet.

Zomaar verslag doen van uitspraken van Trump? Of zelfs maar de feiten brengen over het Durhamrapport? Vrees niet, lieve Volkskrantlezer, de hoofdredactie heeft al besloten dat u dat niet aankunt.

Populisten

En precies zo gaat het met een ‘journalistiek hoogstaand programma’ als College Tour. Zomaar een serieus gesprek met een populaire partijleider als Caroline van der Plas? Te riskant. Je weet maar nooit met die populisten. Helemaal negeren kan natuurlijk niet – kijk eens naar die peilingen – maar er zijn meer manieren om het debat te ontwijken.

Het echte debat vinden we op internet

Gelukkig hebben wij burgers nog dat verfoeilijke internet waar het establishment regelmatig bezorgd voor waarschuwt, en daar vinden we nog wel ongetemde informatie en echte debatten. Zo zag ik net dat De Nieuwe Wereld een debat over de klimaatcrisis had georganiseerd tussen hoogleraar Guido van der Werf en wetenschapsjournalist Marcel Crok. Mooi, ik ga kijken!

Want één ding weet ik zeker: deze twee experts zullen niet op hun hurken gaan zitten om mij te vertellen wat ik hoor te denken. Zij verschillen van mening, en zullen op inhoud in debat gaan. En al doende zullen zij mij van relevante informatie voorzien zodat ik mijn eigen mening kan vormen. Als een volwassen burger.

Vond je dit artikel goed? Steun Maaike van Charante via repelsteeltje.backme.org

Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen? Volg Maaike op Twitter.