Save the Children vraagt om geld voor kinderen in Gaza terwijl deze ngo niet meer in Gaza werkt. De organisatie noemt zichzelf onpartijdig, maar accepteert geen bemoeienis van Israël, en wel van Hamas. Ook heeft de ngo een losse omgang met de feiten. In dit stuk licht ik Save the Children door en stel vragen die elke journalist of politicus zou moeten stellen.

Al weken voert Save the Children een grote campagne om geld op te halen voor de kinderen in Gaza. Maar… Save the Children heeft geweigerd te voldoen aan de Israëlische voorwaarden om in Gaza te kunnen werken. Hoe kun je donaties voor Gaza vragen als je er niet meer werkt?

Tijd om dit nader uit te zoeken.

Geen Israëlische registratie

Israël heeft een nieuwe registratieplicht ingevoerd voor hulporganisaties die in de Palestijnse gebieden werken. De reden daarvoor is dat terroristen graag als ‘hulpverlener’ werken, omdat dit hen bescherming biedt: Israël doodt namelijk liever geen burgers. Meerdere hulporganisaties bleken eerder militanten in dienst te hebben. Ook Save the Children had volgens NGO Monitor verdachte figuren in dienst.

Daarom wil Israël dat hulporganisaties doorgeven wie er voor hen werken, zodat ze kunnen checken of medewerkers geen veiligheidsrisico vormen. Veel organisaties werken daaraan mee omdat ze er de redelijkheid van inzien, maar Save the Children was een van de organisaties die dit weigerden. NRC interviewde een arts die wel de veiligheidschecks van de Israëli’s accepteerde, en tekende dit citaat van hem op.

„Onlangs sprak ik mensen van Save the Children, die mij immoreel en zelfgenoegzaam noemden omdat ik samenwerk met de Israëlische regering. Kijk, bij Save the Children en die andere ngo’s werken geweldige mensen. Ik zou willen dat ze van gedachten veranderen en terugkomen om in Gaza te werken. Als ze dat niet doen, zullen er duizenden mensen verhongeren. En dan zou ík immoreel en zelfgenoegzaam zijn?”

Wel toegeven aan Hamas

Wie hulp wil verlenen in een oorlogsgebied, zal moeten samenwerken met de strijdende partijen, of die partijen nu deugen of niet. Het is opmerkelijk dat Save the Children principiële bezwaren heeft tegen registratie door Israël, maar inmenging van Hamas voor lief neemt. In december 2025 kwam een rapport uit over hulpgelden die via ngo’s bij Hamas terecht komen. Eén van de genoemde ngo’s was Save the Children.

Dat wil niet zeggen dat Save the Children expres geld doorsluist naar Hamas, maar het is vrijwel onmogelijk om in Gaza te werken zonder dat Hamas gebruik van je maakt. Uit documenten van Hamas zelf blijkt hoe de terreurgroep in allerlei ngo’s contactfiguren plaatst die de ngo’s in de gaten houden.

Wie schone handen wil houden, moet wegblijven uit Gaza. Wie toch de mensen daar wil helpen, moet accepteren dat dit een prijs heeft. Het tegenstrijdige is dat Save the Children wel bemoeienis van Hamas accepteert, maar niet van Israël. Zelfs in Nederland werkte de ngo samen met de aan Hamas gelieerde organisatie PGNL om de Rode Lijn demonstraties te organiseren.

Onpartijdig

En sprekend over de Rode Lijn demonstraties: Save the Children heeft over al die demonstraties trots gepubliceerd en steeds nieuwe eisen vermeld. Dit waren telkens eisen aan de Nederlandse regering om druk op Israël te zetten, nooit op Hamas. Dit geldt zowel voor de eerste, als voor de tweede, als voor de derde Rode Lijn demonstratie. De derde keer eisten de organisatoren zelfs – tegen alle feiten in – dat Nederland zou erkennen dat Israël genocide pleegt in Gaza.

Wie op de website van Save the Children zoekt naar vlammende aanklachten tegen Hamas, kan maar beter stoppen met zoeken. Onderaan een bericht over een gesprek met premier Schoof staat weliswaar in kleine lettertjes dat Save the Children ‘altijd de gruweldaden van Hamas veroordeeld heeft’, maar zo’n veroordeling is nergens te vinden. Niet op sociale media, en niet in de verklaring direct na 7 oktober waarin de ‘escalatie van het geweld’ betreurd werd. De naam Hamas kwam hierin niet voor.

Wel schreef de organisatie in deze verklaring: “Save the Children is een onpartijdige humanitaire organisatie, dat wil zeggen dat we geen partij kiezen in een conflict.” Wie de uitingen van Save the Children bekijkt, ziet geen onpartijdigheid. Hamas bestaat er hooguit in bijzinnetjes, terwijl Israël voortdurend verdacht wordt gemaakt. Een goed voorbeeld van dit laatste is een krakkemikkig ‘rapport’ over mishandeling van Palestijnse minderjarigen in Israëlische gevangenissen.

Doneren voor Gaza

Maar om terug te komen op de huidige reclamecampagne: Save the Children heeft dus geweigerd om aan de Israëlische veiligheidseisen te voldoen, en krijgt daarom geen toegang meer tot Gaza. Hoe is het dan mogelijk dat de organisatie toch om donaties voor Gaza vraagt? Toen ik Save the Children mailde met deze vraag, kreeg ik als antwoord: “Ondanks dat Israël het steeds lastiger probeert te maken voor hulporganisaties, hebben wij ons werk gelukkig wel voort kunnen zetten.”

Bijzonder. Op de website schrijft Save the Children dat zij zonder registratie geen mensen of hulpgoederen Gaza in kunnen krijgen, en dat zij ‘juridische stappen’ ondernemen tegen Israël. Nergens staat dat die toegang toch weer mogelijk is. En dan wordt de informatiepagina waar donateurs van deze campagne terechtkomen interessant.

Bovenaan staat: “Help kinderen in Gaza”. Maar wie verder leest, ziet een zinnetje met een weerhaakje. “Met jouw donatie zijn we er voor kinderen die dit het hardst nodig hebben, zoals in Gaza.” Zoals in Gaza? Dat klinkt alsof de ngo adverteert met de naam Gaza, maar het geld vervolgens (voornamelijk) aan andere doelen besteedt.

Gaza als melkkoe?

In juli 2026 kwam een rapport uit van een groep oud-medewerkers van diverse ngo’s. Zij interviewden tientallen medewerkers en voormalige medewerkers van ngo’s die zich bezighouden met hulp aan Palestijnen. Citaat: Staffers at both MSF and Amnesty described how images of Palestinian suffering “played well” with donors—and were promoted accordingly. Nog een citaat: At Amnesty International Australia, one staff member described Gaza as a “particularly effective fundraising engine.”

Dit waren gesprekken achter de schermen bij de ngo’s. Gaza blijkt een toverwoord om geld binnen te halen; een “bijzonder effectieve machine voor fondsenwerving”. Is dat hoe Save the Children nu de naam Gaza gebruikt? Terwijl het binnengekomen geld niet – of slechts indirect – ingezet kan worden voor kinderen in Gaza?

Drama werkt

Het zou op zich al dubieus zijn om geld te vragen voor een goed doel en het dan voor andere doelen te gebruiken, maar het rapport van de ngo-medewerkers noemde nog een pijnpunt. Waarom geven mensen zo graag voor Gaza? Omdat het leed daar zo verschrikkelijk zou zijn. Dus als ngo’s veel donaties binnen willen halen voor Gaza, hebben zij er belang bij om de toestand daar zo dramatisch mogelijk af te schilderen.

Ook wat dat betreft heeft Save the Children een twijfelachtige geschiedenis. In juli 2025 besloot de Reclame Code Commissie dat Save the Children het publiek misleid had met een campagne die stelde dat 70% van de doden in Gaza vrouwen en kinderen zouden zijn. Dit percentage was gebaseerd op Hamas-propaganda die al een jaar voor de campagne was gecorrigeerd. En het was niet de enige keer dat de ngo onjuiste informatie gaf in campagnes over Gaza.

Zo stelde het IPC Famine Review Committee – waar Save the Children deel van uitmaakt – in mei 2025 dat 93% van alle kinderen in Gaza acuut risico liep op hongersnood. Dat moest men in juni 2025 terugtrekken, maar dit is niet terug te vinden op de website van Save the Children. Wel publiceerde Save the Children in augustus 2025 een betoog waarin stond dat het aantal kinderen in Gaza dat gevaar liep op acute ondervoeding sinds mei 2025 verdubbeld was. Het aantal verhongerende kinderen – twee keer 93% – zou dan uitkomen op bijna het dubbele van het totale aantal kinderen in Gaza…

Invloed

Het is zo makkelijk aan te tonen dat organisaties als Save the Children ten eerste slordig zijn met feiten en ten tweede steeds partij kiezen tegen Israël. En toch zitten deze mensen regelmatig aan tafel met ambtenaren van Buitenlandse Zaken – waarmee ze dubieuze open brieven schrijven – en ze mogen op gesprek komen bij de ene premier na de andere.

Politici luisteren naar hen. In juni 2025 stemde GroenLinks/PvdA voor de motie Piri, die Nederlandse steun voor de Israëlische burgerbescherming in wilde trekken. Hiermee nam de Kamerfractie het risico op tienduizenden Israëlische burgerdoden voor lief. Hoe kon deze partij instemmen met zo’n schandalige motie?

De Telegraaf achterhaalde wat achter de schermen gebeurde. „Ze maakten de draai omdat ze bang waren dat het congres nóg radicaler zou worden.” Ze zouden eveneens de hete adem van ngo’s zoals Oxfam Novib, Artsen zonder Grenzen en Save the Children in de nek hebben gevoeld.” Ngo’s die Kamerleden onder druk zetten om onschuldige burgers in gevaar te brengen… wat een trieste zaak.

Wie controleert de ngo’s?

En de steeds hardere lijn van Nederland die deze ngo’s weten te bewerkstelligen, maakt hen alleen maar brutaler. Premier Rob Jetten – die in verkiezingstijd selfies maakte bij de Rode Lijn demonstratie – kreeg van de ngo’s een ultimatum. Binnen 30 dagen moest hij de druk op Israël nog verder opvoeren. Want volgens deze ngo’s stierven in Gaza – mei 2026 – nog steeds kinderen van de honger.

Het wordt eentonig, maar de laatste onderzoeken – gebaseerd op Palestijnse cijfers – laten zien dat de voedselvoorziening in Gaza goed is. Sterker nog, die is beter dan voor de oorlog. En iedereen die zich echt op de hoogte stelt, kan dat weten. Beelden uit Gaza laten goed doorvoede kinderen zien. In augustus 2025 bleken nieuwsfoto’s van broodmagere kinderen zonder uitzondering doodzieke kinderen te tonen.

Wil dat zeggen dat er helemaal geen ellende is in Gaza? Natuurlijk niet. Maar de ngo’s zijn keer op keer betrapt op het overdrijven van het leed in Gaza. Ze halen er geld mee binnen, en beïnvloeden de politiek. Het is bizar als media hen niet checken, en politici bang voor hen zijn.

Na de eerste mailwisseling heb ik Save the Children gevraagd welk deel van de binnengekomen donaties werkelijk naar de kinderen in Gaza zal gaan, en hoe ze dit waarborgen. Verder heb ik gevraagd of ze dit achteraf verantwoorden in een jaarverslag of een andere openbare rapportage. Daar is nog geen antwoord op gekomen.

Ngo’s zijn geen heiligen of profeten. Net als iedereen horen zij kritische vragen te krijgen.

 

U kunt Maaike van Charante steunen via repelsteeltje.backme.org

Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen en podcasts? Volg Maaike op Twitter.